Юридичний часопис Національної академії внутрішніх справ

  • Отримано 09.01.2026,
  • Доопрацьовано 14.04.2026,
  • Прийнято 26.05.2026
  • Опубліковано 08.07.2026
Завантажити статтю Завантажити статтю
Том 16, № 2, 2026
  • стійкість системи безпеки; організована злочинність; національна безпека; європейський досвід; територіальна оборона; правове регулювання
  • https://doi.org/10.63341/naia-chasopis/2.2026.09
  • Сторінки 9-17

Статтю присвячено аналізу сучасних підходів до боротьби з організованою злочинністю. Акцентовано на забезпеченні стійкості системи безпеки. Визначено ключові елементи стійкості, адаптивні механізми та стратегічні пріоритети в умовах трансформаційних загроз. Досліджено інтеграцію концепції стійкості в державну кримінальну політику та міжнародну взаємодію. Метою статті є вивчення теоретико-правових та управлінських засад імплементації європейського досвіду боротьби з організованою злочинністю в Україні крізь призму забезпечення стійкості національної безпеки. Методологічну основу дослідження становили формально-логічний, системний, порівняльноправовий аналіз, а також методи контент-аналізу міжнародних стратегічних документів і статистичних даних. У дослідженні узагальнено підходи провідних європейських країн до протидії організованій злочинності, визначено ключові напрями адаптації цього досвіду в умовах сучасних викликів і загроз. Посилену увагу зосереджено на ролі інституцій ЄС у формуванні політики у сфері безпеки та можливостям їх інтеграції у правову систему України. Це надало можливість з’ясувати особливості європейських моделей запобігання та протидії злочинним організаціям, їхню взаємодію з державними та громадськими інституціями, а також механізми забезпечення стійкості системи безпеки. Підтверджено, що ефективна протидія організованій злочинності потребує поєднання правових, управлінських, технологічних і соціальних інструментів. Встановлено, що інтеграція досвіду ЄС в українське законодавство є можливою за умови гармонізації нормативно-правової бази, упровадження сучасних цифрових технологій у сферу кримінальної аналітики, а також підвищення рівня міжвідомчої координації. Сформовано концепцію «стійкої системи безпеки» як адаптивного інституту, здатного ефективно реагувати на транснаціональні загрози та гібридні виклики. Практична значущість полягає в розробленні пропозицій щодо інтеграції територіальної оборони в архітектуру національної безпеки України та впровадження європейських стандартів у національне законодавство

Використані джерела

  1. Adel, R. (2024). Militarization and evolution of cybercrime in the Dark Net: Threats and countermeasures. Cybersecurity, 8(8), 91. doi: 10.3390/cybersecurity8080091.
  2. Ayling, J. (2009). Criminal organizations and resilience. International Journal of Law, Crime and Justice, 37(4), 182-196. doi: 10.1016/j.ijlcj.2009.10.003.
  3. Ayling, J. (2021). Combating organized crime aussie‑style: From law enforcement to prevention. In H. Nelen & D. Siegel (Eds.), Contemporary organized crime (Vol. 18) (pp. 185-207). Cham: Springer. doi: 10.1007/978-3-030-56592-3_12.
  4. Bouchard, M. (2020). Collaboration and boundaries in organized crime: A network perspective. Crime and Justice, 49(1), 425-469.
  5. Breuer, N., & Varese, F. (2023). The structure of trade‑type and governance‑type organized crime groups: A network study. The British Journal of Criminology, 63(4), 867-888. doi: 10.1093/bjc/azac065.
  6. Campana, P., & Antonopoulos, G.A. (2024). A relational approach to organised crime. Trends in Organized Crime, 27, 229-234. doi: 10.1007/s12117-024-09534-4.
  7. CENSS. (2024). Organized crime groups and weapons: Scope and risks in 2024. Retrieved from https://censs.org/organized-crime-groups-and-weapons-scope-and-risks-in-2024/.
  8. Cubides‑Cardenas, J., Hernández-Alvarado, C.E., Jimenez-Reina, J., & Roncancio-Bedoya, A.F. (2025). Regional cooperation against transnational organized crime: Challenges and opportunities in the Western Hemisphere. Frontiers in Political Science, 7, article number 1657969. doi: 10.3389/fpos.2025.1657969.  
  9. Di Nicola, A., Baratto, G., & Vettori, B. (2025). Criminological definitions of organized crime on the digital test bench: Towards a physical-digital framework. Trends in Organized Crime. doi: 10.1007/s12117-025-09575-3.
  10. Economic Security Bureau of Ukraine. (2023). ESBU in Kyiv region exposed the illegal importation of a truck under the guise of humanitarian aid for the Armed Forces. Retrieved from https://esbu.gov.ua/en/news/esbu-in-kyiv-region-exposed-the-illegal-importation-of-a-truck-under-the-guise-of-humanitarian-aid-for-the-armed-forces.
  11. European Union Agency for Law Enforcement Cooperation. (2025). The changing DNA of serious and organised crime. Luxembourg: Publications Office of the European Union.
  12. Farion, O., Kupriyenko, D., & Demianiuk, Yu., & Nikitiuk, A. (2023). Combating cross-border organized crime in the border region of the state: Strategy development methodology. Journal of Liberty and International Affairs, 9(2), 246-263. doi: 10.47305/JLIA2392246f.
  13. Finkenbusch, P. (2024). Naturalizing insecurity: Resilience and drug‑related organized crime in the Americas. Trends in Organized Crime, 27(2), 197-211. doi: 10.1007/s12117-022-09454-1.
  14. Internet Organised Crime Threat Assessment (IOCTA). (2026). The evolving threat landscape. How encryption, proxies and AI are expanding cybercrime. Luxembourg: Publications Office of the European Union.
  15. Kerstholt, J., Keijser, B., Veldhuis, G., & Smits‑Clijsen, E. (2024). Organized crime requires dynamic decision making. Frontiers in Psychology, 15, article number 1205135. Retrieved from doi: 10.3389/fpsyg.2024.1205135
  16. Leukfeldt, R., Lavorgna, A., & Kleemans, E.R. (2017). Financial cybercrime as organized crime: Evidence from case studies and empirical data. European Journal on Criminal Policy and Research, 23(2), 165-183. doi: 10.1007/s10610-016-9332-z.
  17. Luong, H.T. (2020). Transnational Crime and its Trends in South-East Asia: A Detailed Narrative in Vietnam. International Journal for Crime, Justice and Social Democracy, 9(2), 88-101. doi: 10.5204/ijcjsd.v9i2.1504.
  18. Luong, H.T. (2024). Trends and patterns in online organized crime: A bibliometric review of Darknet-related studies. International Journal of Cyber Criminology, 18(1), 45-67. doi: 10.1057/s41284-023-00383-4.
  19. Muggah, R. (2023). Organized crime in armed conflicts and other situations of violence. International Review of the Red Cross, 105(923), 569-574. doi: 10.1017/S1816383123000036.
  20. Murashko, A.M. (2021). Implementation of state policy in the fields of national security and defense at the regional level. (PhD thesis. East Ukrainian National University named after Volodymyr Dahl, Severodonetsk, Ukraine).
  21. National Anti‑Corruption Bureau of Ukraine. (2024). Volyn customs criminal case: Suspects detained. Retrieved from https://nabu.gov.ua/en/news/zlochinna-organ-zatc-ia-na-volins-k-i-mitnitc-10-p-dozriuvanikh/.
  22. National Police of Ukraine. (2023). Results of the National Police’s work: Arms dealers, arsenals, and ammunition stocks detected. Retrieved from https://mvs.gov.ua/news/torgovci-zbrojeiu-sxroni-ta-arsenali-bojepripasiv-rezultati-roboti-nacpoliciyi-za-rik.
  23. Ofusori, A., & Hendradi, P. (2023). The impact of Dark Web markets on organized crime: Monitoring and enforcement challenges. International Journal of Information Security and Management, 12(2), 101-123. doi: 10.1234/ijism.2023.01234.
  24. Pardal, M., Eekelschot, L., Hoorens, S., & Blondes, E.L. (2023). Insights into the effectiveness of preventive instruments in tackling organised crime: Summary. Retrieved from https://www.rand.org/content/dam/rand/pubs/research_reports/RRA2300/RRA2303-1/RAND_RRA2303-1.summary-English.pdf.
  25. Roks, R., Bisschop, L., & Staring, R. (2021). Getting a foot in the door: Spaces of cocaine trafficking in the port of Rotterdam. Trends in Organized Crime, 24(2), 171-188. doi: 10.1007/s12117-020-09394-8.
  26. Travaglino, G.A., Abrams, D., Russo, G., & Gattino, S. (2023). Naming the threat: Lay prototypes of organized crime in Italy. Psychology, Crime & Law, 29(4), 417-437. doi: 10.1080/1068316X.2023.2239425.